Wat vinden wij vrouwen het toch vaak lastig om ons eerlijk uit te spreken. Onze gevoelens, onzekerheden en verborgen overtuigingen kunnen een behoorlijke innerlijke strijd veroorzaken. Maar wat gebeurt er wanneer we onze schaduwkant leren omarmen, in plaats van deze te verbergen?
Zeg ik wel of niet wat er in me omgaat, wat ik vind of voel? Of ga ik er wel of niet heen? Deze week had ik het nog. Ga ik nu wel naar een koffieronde met wat buurvrouwen uit de straat, of kies ik ervoor om samen met mijn lief eropuit te gaan?
Ga jij staan voor wat je werkelijk voelt, of waai je liever mee met de FOMO-wind (fear of missing out)? Het is iedere keer opnieuw een innerlijke afweging. En juist in die momenten kunnen twijfel, schuldgevoel of onzekerheid de kop opsteken.
Mijn schaduwkant herkennen: een confronterende ervaring
‘Marie-José, misschien moet je even je microfoon uitzetten.’
Bij het horen van deze zin stokte mijn adem, steeg het bloed naar mijn hoofd en wilde ik het liefst onzichtbaar worden.
Dit was het begin van een online Feng Shui-les, waarin we als cursisten in afwachting waren van de host. Er werd behoorlijk erop los gekwebbeld en ik was hierover naar mijn partner aan het mopperen.
‘Pffff, wat een kippenhok…… ik doe hier echt niet aan mee.’
Tot overmaat van ramp begon ik ook nog eens op te scheppen over ons toenmalige nieuwe huis. Ik ging uit beeld en zei dat ik de camera zo richtte dat iedereen onze nieuwe keuken kon bewonderen. Niet beseffende dat mijn microfoon al die tijd open stond en iedereen had meegeluisterd.
Wanneer ik dit schrijf, kan ik dat gevoel van zes jaar geleden nog steeds oproepen. Alsof ik betrapt was en er plotseling een verborgen masker was afgevallen.
En toch voelde ik naast de schaamte ook een bepaalde opluchting. ‘It was out in the open.’
Een nieuwe identiteit
Achteraf vertelt deze gebeurtenis me veel over hoe ik me destijds voelde. Over mijn innerlijke worsteling en de zoektocht die ik doormaakte tijdens het begin van mijn menopauze. Een periode van verandering en transformatie, waarin ik langzaam afscheid nam van oude overtuigingen en op zoek ging naar een nieuwe, meer authentieke versie van mezelf.
Nu ervaar ik steeds minder de behoefte om mezelf te verdedigen of te verontschuldigen wanneer ik de behoefte voel me ergens van terug te trekken. Het vertrouwen en de veiligheid in mezelf zijn dusdanig gegroeid dat ik me eraan kan overgeven.
En misschien nog wel belangrijker: ik hoef er niet meteen iets van te vinden. Ik hoef mezelf er niet om te veroordelen. Mocht er een diepere, onbewuste laag onder zitten, dan vertrouw ik erop dat deze zichtbaar wordt wanneer de tijd daarvoor rijp is.
Geen zwart en wit
Lange tijd heb ik geworsteld met de vraag: ben ik nu werkelijk degene die dit zegt en doet, of is het een schaduwkant in mezelf die juist in de context van een groep naar buiten komt?
Inmiddels kan ik beide kanten erkennen. En eigenlijk voelt dat heel bevrijdend.
Want er is nu eenmaal geen zwart-witverhaal als het gaat om onze schaduw- en lichtkanten. We dragen allemaal een mengeling van eigenschappen, verlangens, emoties en overtuigingen in ons. Soms laten we onze mooiste kanten zien, soms worden we geconfronteerd met eigenschappen die we liever niet van onszelf herkennen.
In de psychologie wordt dit ook wel de schaduwkant genoemd. Het gaat om delen van onszelf die we bewust of onbewust hebben weggestopt, omdat ze niet passen bij het beeld dat we van onszelf wilden hebben of waarvan we dachten dat anderen het van ons verwachtten.
Misschien zijn het eigenschappen als jaloezie, boosheid, onzekerheid of de behoefte aan erkenning. Maar het kunnen ook krachtigere kanten zijn die we ooit hebben onderdrukt, zoals onze eigenheid, assertiviteit of het vermogen om grenzen te stellen.
En daar zit voor mij een belangrijk verschil: onze schaduw erkennen betekent niet dat we alles wat daaruit voortkomt hoeven goed te keuren. Het betekent wel dat we bereid zijn eerlijk te kijken naar wat er in ons leeft, zonder onszelf als mens af te wijzen.
Misschien is dat wel een van de grootste misverstanden rondom persoonlijke groei: dat we steeds meer naar het licht moeten bewegen en onze schaduwkanten uiteindelijk achter ons kunnen laten.
Maar is dat wel zo?
Onze schaduw vertelt ons vaak iets over delen van onszelf die nog niet volledig gezien, gevoeld of geaccepteerd zijn. Soms zijn het oude beschermingsmechanismen die ons ooit hebben geholpen, maar ons nu juist kunnen beperken.
Wanneer we deze kanten met nieuwsgierigheid en compassie tegemoet treden, ontstaat er ruimte om ze te begrijpen. We hoeven onze boosheid, jaloezie, onzekerheid of behoefte aan erkenning niet weg te poetsen om een liefdevol mens te zijn.
Het gaat erom dat we bewust worden van wat er in ons leeft en van daaruit nieuwe keuzes leren maken.
Want misschien is innerlijke groei niet zozeer het steeds meer worden van licht, maar het steeds minder afwijzen van de delen in onszelf die we ooit in het donker hebben gezet.
Het licht in ons hoeft de schaduw niet te bestrijden. Het mag haar juist zichtbaar maken.
Vanuit spiritueel perspectief zie ik onze levenslessen dan ook als een uitnodiging om steeds meer bewustzijn, liefde en compassie te ontwikkelen. Niet door onze menselijke kanten te ontkennen, maar juist door ze te omarmen. Dat is voor mij de evolutie die we als ziel doormaken.
Van onbewust naar bewustzijn
In mijn sessies werk ik vanuit een zachte gelaagdheid in bewustzijn toe naar diepere onbewuste lagen. Daarbij kan ook aandacht ontstaan voor ervaringen uit vorige levens, waarin iets niet goed verwerkt is of waarin bijvoorbeeld een gemaakte afspraak nog niet ontbonden is.
Binnen deze spirituele benadering kunnen dergelijke ervaringen doorwerken in volgende incarnaties en een blokkade vormen voor de innerlijke groei en ontwikkeling in het huidige leven.
Voor velen is het gevoel herkenbaar: vast lijken te zitten in een terugkerend patroon, een bepaald gevoel of een gebeurtenis die zich steeds opnieuw lijkt te herhalen.
Door met aandacht te onderzoeken wat hierin gezien en losgelaten mag worden, kunnen diepere inzichten en ruimte voor verandering ontstaan. Soms brengt juist datgene wat we zo lang hebben weggestopt ons dichter bij onszelf.
Daarmee kunnen oordeel en schuldgevoel langzaam plaatsmaken voor begrip, compassie en zelfliefde.
En dat is misschien wel waar het uiteindelijk om draait: jezelf steeds beter leren kennen, zonder jezelf voortdurend te willen veranderen of verbeteren.
Je hoeft niet alleen maar licht te zijn. Je mag ook mens zijn, met alles wat daarbij hoort.
Tip van de week
Ontmoet jouw schaduw- en lichtkant door middel van een schrijfmeditatie.
Neem een rustig moment voor jezelf en pak pen en papier. Geef jezelf de ruimte om zonder oordeel te schrijven. Het gaat niet om mooie zinnen of de juiste antwoorden, maar om wat er vanuit een diepere laag in jou naar boven mag komen.
Begin met de zin:
De schaduw in mij…
Beschrijf hierbij zo gedetailleerd mogelijk wat je zou willen zeggen, voelen of doen. Misschien komt er boosheid, verdriet, jaloezie, onzekerheid of juist een verlangen naar boven. Laat alles toe. Gebruik hiervoor flow writing: je stopt niet om na te denken of je woorden te beoordelen, maar laat je pen gewoon doorgaan.
Begin daarna met:
Het licht in mij…
Beschrijf ook hier wat je wilt zeggen, hoe het voelt en hoe je vanuit deze kracht handelt. Schrijf vanuit het zuivere, liefdevolle en wijze deel in jezelf. Ook nu laat je de woorden en zinnen vrijelijk stromen.
Wanneer je beide kanten hebt verkend, ga je ontspannen zitten. Sluit je ogen en volg rustig je ademhaling. Laat alles wat je hebt geschreven nog eens door je heen gaan.
Zonder oordeel, zonder iets te willen veranderen of oplossen. Alleen maar waarnemen en ervaren.
Geef jezelf hiervoor alle tijd en herhaal deze oefening zo vaak als prettig voelt.
Misschien ontdek je wel dat juist de ontmoeting met jouw schaduw je dichter bij je eigen licht brengt.